In het oktober nummer van ons kerkblad ‘Op ‘e Hichte’ schreef Rudi Wijbrandi een column over de kerken in Leeuwarden en Wirdum. Opgebouwd vanuit herinnering en verwondering.

In de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw bouwden hervormden en gereformeerden in Leeuwarden de ene na de andere wijkkerk. De gereformeerden bouwden aan de Archipelweg de Salvatorkerk waar ik ooit twee jaar orgelles had. Kort hierna volgde de hervormde Kurioskerk aan de Julianalaan, vlak naast de al bestaande gereformeerde Parkkerk. Kort hierna werd de gereformeerde Fenixkerk gebouwd. In Bilgaard kwam de hervormde Regenboogkerk vlakbij de gereformeerde Adelaarkerk. In Camminghaburen volgde nog de Schakel waar tegenwoordig de ons bekende Wiebrig de Boer gemeentepredikant is.

Ja, ja mensen wat een opsomming! Zoals Van der Valk veel hotels heeft, had Leeuwarden veel kerkgebouwen. Maar als gevolg van de ontkerkelijking zijn er van deze kerkgebouwen al weer heel wat gesloten. De oude kerken in de binnenstad werden door al die wijkkerken matig bezocht. De Westerkerk in het Leeuwarder centrum waar ik rond 1960 geregeld jeugddiensten bezocht, werd ook al gesloten. Later werd hij met veel gemeenschapsgeld omgebouwd tot theater Romein dat nu niet meer bestaat.

Ooit was er een katholiek bolwerk aan de Potmarge, ook wel de groene long van Leeuwarden geheten. Ik woonde daar vlakbij. Er waren een kerk, een katholieke school en een vrouwenklooster vlakbij elkaar. Als ik langs het “kerkepadsje” fietste van Achter de Hoven naar Huizum zag ik de nonnen vaak wandelen langs de bessenkwekerijen. Trouwens de Sint Jan de Doperkerk staat er nog steeds, aan de Oostergoweg al heeft die kerk nu een andere bestemming.

Aan het Hoeksterpad vlakbij de kazerne stond de gereformeerde Oosterkerk. Als jongetje van een jaar of tien bezocht ik met mijn vriend Henk de Boer en zijn ouders elke zondagmiddag zijn oude beppe die in het gereformeerde Rusthuis pal naast de Oosterkerk woonde. Na dat bezoek woonden we de kerkdienst in de Oosterkerk bij. Het Rusthuis en de “Ooster” werden rond 1980 afgebroken. Daarvoor in de plaats kwam “Het Nieuwe Hoek”, een verzorgingstehuis waar ook menig Wirdumer woonde. Door de bouw van dit tehuis werden helaas de karakteristieke traphuisjes afgebroken. Sommigen van jullie hebben die vast nog wel gekend. Ze waren gebouwd tegen de oude stadswal tegenover de kazerne.

Wij woonden in 1976 nog maar een week in Wirdum toen de torenspits van de Leeuwarder Bonifatiuskerk aan de Voorstreek afbrak tijdens een zware storm. Veel mensen waaronder ondergetekende namen hier een kijkje. Na veel acties werd de toren hersteld en kwam er een nieuwe spits. Met dank aan de restauratiecommissie onder leiding van de Wirdumer Oene Heidinga. Hij was een markant man en jarenlang CDA raadsfractievoorzitter en ouderling in onze Unitaskerk. Hij heeft mij eens verteld dat heel veel niet-kerkelijken bijdroegen aan de restauratie. Ja, kerken roepen dus wel emoties op.

Tegenwoordig fuseren veel kerken. Ook in Wirdum fuseerden de hervormden met de gereformeerden. De oude hervormde kerk is nu onze thuisbasis maar ik wil jullie er nog wel even aan herinneren dat de voormalige gereformeerde Unitaskerk aan de Legedyk in 1925 werd gebouwd. Precies 100 jaar geleden! In 2003 is hier de laatste kerkdienst gehouden. En trouwens onze Sint Martinus staat er al eeuwen! Dat zegt toch wel iets over het respect voor onze kerk. Als jullie onze kerk binnengaan voelen jullie de historie. In de kerkdienst op de startzondag van 14 september onder leiding van Jannie Boonstra gingen we met elkaar aan de slag over het thema: verwondering. Ja, zo kan ik mij erover verwonderen dat men in de middeleeuwen onze monumentale Sint Martinuskerk kon bouwen! En daarna is Wirdum helemaal gebouwd rondom ons kerkgebouw. Het wereldse en het religieuze kunnen er prima samengaan. Dat blijkt wel uit de zomertentoonstelling over 80 jaar bevrijding die afgelopen zomer werd gehouden. Zo werd onze Sint Martinuskerk echt een gebouw voor iedereen binnen en buiten de geloofsgemeenschap.

Rudi Wijbrandi